อภิธานศัพท์

คำที่เจอในบทเรียน อธิบายด้วยภาษาคนทั่วไป หนึ่งบรรทัดต่อคำ

ค้นหาคำ

1506 กด 2: สายด่วนกระทรวงแรงงาน สำหรับตรวจสอบบริษัทจัดหางานก่อนตัดสินใจไปทำงานต่างประเทศ — ใน หลอกทำงานออนไลน์
กลไกร่วมรับผิดชอบ: ข้อกำหนดตาม พ.ร.ก. ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2568 ให้ธนาคาร ค่ายมือถือ และแพลตฟอร์มร่วมรับผิดชอบความเสียหาย หากไม่ทำตามมาตรฐานที่หน่วยงานกำกับกำหนด — ใน หลอกขายของออนไลน์
การกดยอมรับ MFA รัว ๆ (push bombing): คนโกงที่มีรหัสผ่านของคุณแล้ว กดล็อกอินซ้ำ ๆ ให้การแจ้งเตือน MFA เด้งจนคุณรำคาญและกดยอมรับ แก้ได้ด้วย number matching หรือ MFA ที่ทนฟิชชิง — ใน Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
การกดยืนยัน MFA รัว ๆ (push bombing): คนร้ายที่มีรหัสผ่านแล้วกดล็อกอินซ้ำ ๆ ให้การแจ้งเตือนเด้งจนคุณรำคาญและกดยอมรับ แก้ด้วย number matching ที่ต้องพิมพ์ตัวเลขจากหน้าจอล็อกอิน — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
การขู่กรรโชกด้วยภาพ (sextortion): การข่มขู่ว่าจะเผยแพร่ภาพหรือคลิปของเด็ก เพื่อเรียกภาพเพิ่มหรือเรียกเงิน แบบเรียกเงินมักทำโดยกลุ่มที่อยู่ต่างประเทศและเล็งเด็กชายวัยรุ่น — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
การโคลนเสียง (voice cloning): การใช้โปรแกรม AI สร้างเสียงพูดเลียนแบบคนจริงจากตัวอย่างเสียงสั้น ๆ เช่น คลิปที่โพสต์ในโซเชียล แล้วให้พูดประโยคอะไรก็ได้ — ใน AI และดีปเฟก
การตรวจความมีชีวิต (liveness detection): ระบบสแกนหน้าของธนาคารที่ตรวจว่าเป็นคนจริงอยู่หน้ากล้อง ไม่ใช่ภาพหรือวิดีโอ ETDA ระบุว่าการยืนยันหลายปัจจัยปลอมยากกว่าภาพหรือเสียงเดี่ยว ๆ — ใน AI และดีปเฟก
การติดตั้งนอกสโตร์ (sideloading): การติดตั้งแอปจากไฟล์หรือลิงก์แทนการโหลดจากสโตร์ทางการ Google เตือนว่าทำให้อุปกรณ์และข้อมูลเสี่ยง และ Android จะขึ้นคำเตือนเรื่องนักพัฒนาที่ไม่ได้ยืนยัน — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง, มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
การตีสนิทเพื่อล่อลวง (grooming): กระบวนการที่คนร้ายศึกษาความสนใจของเด็ก ทำตัวเป็นเพื่อน ให้ของ แล้วค่อย ๆ ขอสิ่งที่ไม่เหมาะสม มักเริ่มในเกมหรือโซเชียลแล้วย้ายไปแอปส่วนตัว — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
การบังหน้าจอ (screen overlay): การแสดงภาพหรือข้อความทับหน้าจอ เช่น "กำลังตรวจสอบ กรุณารอ" เพื่อปิดบังสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นข้างหลังขณะเงินถูกโอนออก — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง
การปลอมเบอร์โทรเข้า (caller ID spoofing): เทคนิคทำให้เบอร์ที่แสดงบนหน้าจอดูเหมือนเบอร์ของหน่วยงานจริง มีรายงานว่าถูกใช้แอบอ้างหน่วยงานรัฐ ดังนั้นเบอร์ที่โชว์ไม่ใช่หลักฐานว่าใครโทรมา — ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์
การยืนยันตัวตนหลายปัจจัย (MFA): การล็อกอินที่ต้องใช้มากกว่ารหัสผ่าน เช่น รหัสจากแอป การแจ้งเตือนให้กดยืนยัน หรือกุญแจความปลอดภัย CISA จัดแบบ FIDO ทนฟิชชิงที่สุด และ SMS อ่อนที่สุด — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
การยืนยันผ่านช่องทางที่สอง (out-of-band verification): การตรวจสอบคำขอโดยติดต่อกลับด้วยเบอร์หรือช่องทางที่คุณรู้จักอยู่ก่อน ไม่ใช่เบอร์ที่ผู้โทรให้มา เป็นมาตรฐานที่ FBI และ FTC แนะนำ — ใน AI และดีปเฟก
การรีดไถสองชั้น (double extortion): คนร้ายขโมยข้อมูลออกไปก่อนเข้ารหัส แล้วขู่ว่าจะเผยแพร่ถ้าไม่จ่าย ทำให้มีสำเนาสำรองก็ยังถูกกดดันได้ บางกรณีขโมยอย่างเดียวโดยไม่เข้ารหัสเลย — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
การลองรหัสที่รั่วกับทุกเว็บ (credential stuffing): เมื่อเว็บหนึ่งทำรหัสผ่านรั่ว คนร้ายเอาอีเมลและรหัสชุดนั้นไปลองกับอีเมล ธนาคาร และโซเชียลของคุณ ใช้ได้ทันทีถ้าคุณใช้รหัสซ้ำ — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
การละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล: เหตุที่ทำให้ข้อมูลรั่วไหล ถูกแก้ไข หรือเข้าถึงไม่ได้โดยไม่ได้รับอนุญาต ประกาศปี 2565 นิยามไว้สามแบบ และกำหนดให้แจ้ง สคส. ภายใน 72 ชั่วโมง — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
การสแกนหน้าแบบตรวจความมีชีวิต (face comparison + liveness): มาตรการที่ธนาคารต้องให้สแกนหน้าเมื่อโอนตั้งแต่ 50,000 บาทต่อครั้ง รวมครบทุก 200,000 บาทต่อวัน หรือปรับวงเงินโอนตั้งแต่ 50,000 บาท เพื่อให้คนร้ายที่คุมเครื่องโอนเงินก้อนใหญ่ไม่ได้ — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง
การสร้างเรื่องหลอก (pretexting): การแต่งเรื่องราวที่มีบริบทน่าเชื่อ เช่น อ้างว่าเป็นผู้ตรวจสอบบัญชีที่ต้องการเอกสารด่วน เพื่อให้คำขอที่ผิดปกติฟังดูสมเหตุสมผล — ใน Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
แก๊งคอลเซ็นเตอร์: กลุ่มคนโกงที่โทรหรือส่งข้อความสุ่มหาเหยื่อ แล้วแอบอ้างเป็นหน่วยงานเพื่อให้เหยื่อโอนเงินออกจากบัญชีด้วยตัวเอง — ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์
ของไม่ตรงปก: สินค้าที่ได้รับไม่ตรงกับรูป รายละเอียด หรือคุณภาพที่โฆษณาไว้ เป็นเรื่องร้องเรียนอันดับ 1 ของ สคบ. — ใน หลอกขายของออนไลน์
ข้อมูลส่วนบุคคล: ข้อมูลเกี่ยวกับบุคคลซึ่งทำให้ระบุตัวบุคคลนั้นได้ ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม เช่น ชื่อ เลขบัตร เบอร์โทร แต่ไม่รวมข้อมูลของผู้ถึงแก่กรรม (มาตรา 6) — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
ข้อมูลอ่อนไหว: ข้อมูลที่กฎหมายคุ้มครองเข้มกว่าปกติ เช่น เชื้อชาติ ศาสนา สุขภาพ ประวัติอาชญากรรม และข้อมูลชีวภาพอย่างลายนิ้วมือหรือใบหน้า เก็บไม่ได้เว้นแต่ได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้งหรือเข้าข้อยกเว้น (มาตรา 26) — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
ขออนุมัติก่อนซื้อ (purchase approval): การตั้งค่าในเครื่องของเด็กให้ทุกการซื้อต้องผ่านผู้ปกครองก่อน มีทั้งใน Apple Family Sharing และการตั้งค่าครอบครัวของ Google — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
คนที่ไว้ใจให้โทรหา (trusted contact): คนในครอบครัวหรือเพื่อนที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้าว่าจะโทรปรึกษาก่อนโอนเงินให้ใครที่ไม่เคยโอน หรือก่อนติดตั้งแอปตามคำบอก คนนี้ไม่มีอำนาจเหนือบัญชี แค่ช่วยเช็ก แนวคิดคล้ายผู้ติดต่อที่ไว้ใจของหน่วยงานกำกับตลาดทุนสหรัฐฯ — ใน ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
ค้นภาพย้อนกลับ (reverse image search): การเอารูปโปรไฟล์ไปค้นในเครื่องมือค้นหาเพื่อดูว่ารูปนั้นไปโผล่ในชื่ออื่นที่ไหนบ้าง เป็นวิธีจับโปรไฟล์ปลอมที่ FTC แนะนำ — ใน หลอกให้รัก
ความยินยอม: การตกลงให้เก็บหรือใช้ข้อมูล ซึ่งต้องชัดแจ้ง แยกจากข้อความอื่น อ่านง่าย ไม่หลอกลวง และถอนได้ง่ายเท่าตอนให้ (มาตรา 19) — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
ค่าธรรมเนียมถอน (advance fee): ข้ออ้างให้จ่ายภาษี ค่าปลดล็อก หรือค่าบริการก่อนถอนเงิน ซึ่งคือการหลอกเอาเงินเพิ่มอีกรอบ ไม่มีการถอนจริง — ใน หลอกลงทุน
ค่าภาษีนำเข้า (advance fee): ข้ออ้างว่าของขวัญ เงิน หรือทองที่ส่งมาติดศุลกากร ต้องจ่ายภาษีหรือค่าขนส่งก่อน จ่ายแล้วจะมีค่าอื่นตามมาและไม่เคยได้รับของ — ใน หลอกให้รัก
ค้ามนุษย์เพื่อบังคับก่ออาชญากรรม: การหลอกคนไปทำงานแล้วกักขัง บังคับให้หลอกคนอื่นในศูนย์สแกม ซึ่ง UNODC ระบุว่าเพิ่มขึ้นทั่วโลก — ใน หลอกทำงานออนไลน์
คำลับครอบครัว (safe word): คำหรือวลีที่ครอบครัวหรือทีมงานตกลงกันไว้ล่วงหน้า เพื่อใช้ยืนยันตัวตนเมื่อมีสายฉุกเฉินขอเงิน FBI และตำรวจสอบสวนกลางไทยแนะนำตรงกัน — ใน AI และดีปเฟก
จดหมายเรียกค่าไถ่ (ransom note): ไฟล์ข้อความที่คนร้ายทิ้งไว้ในทุกโฟลเดอร์ บอกวิธีจ่ายและขู่เส้นตาย CISA แนะนำว่าอย่าลบ เพราะอาจมีข้อมูลที่ใช้ระบุสายพันธุ์และหาตัวถอดรหัส — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูล (DPO): คนในองค์กรที่รับผิดชอบเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลและเป็นช่องทางให้คุณติดต่อใช้สิทธิ องค์กรที่ต้องมีแต่ไม่มี อาจถูกปรับทางปกครองได้ — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
ชำระผ่านระบบแพลตฟอร์ม: การจ่ายเงินผ่านหน้าเช็กเอาต์ของแอปซื้อขาย ซึ่งพักเงินไว้ก่อนและโอนให้ผู้ขายเมื่อผู้ซื้อยืนยันรับสินค้า ต่างจากการโอนตรงเข้าบัญชีผู้ขายที่เรียกคืนยาก — ใน หลอกขายของออนไลน์
ชื่อผู้รับเงิน (payee name): ชื่อบัญชีปลายทางที่แอปธนาคารแสดงหลังสแกน QR หรือกรอกหมายเลขพร้อมเพย์ เป็นสิ่งเดียวที่บอกว่าเงินจะไปหาใครจริง ๆ — ใน QR code ปลอม
ชื่อผู้ส่งกับที่อยู่อีเมลจริง (display name): ชื่อที่โชว์ในช่อง "จาก" ตั้งเป็นอะไรก็ได้ ต้องกดดูที่อยู่อีเมลจริงหลังเครื่องหมาย @ จึงจะรู้ว่าส่งมาจากโดเมนไหน — ใน ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม
ชื่อผู้ส่ง (Sender Name): ชื่อที่โชว์แทนเบอร์ใน SMS เช่นชื่อบริษัท ตามข่าวประกาศ กสทช. ปี 2568 ผู้ส่งต้องลงทะเบียนชื่อก่อน แต่ชื่อที่สะกดคล้ายของจริงก็ยังพบได้ — ใน SMS และ LINE ปลอม
เช็กก่อน (checkgon.go.th): เว็บของสำนักงานตำรวจแห่งชาติสำหรับตรวจเลขบัญชี เบอร์โทร และลิงก์ต้องสงสัยก่อนโอน และแจ้งเบาะแสได้ — ใน หลอกขายของออนไลน์
ใช้อุปกรณ์ส่วนตัวทำงาน (BYOD): การใช้มือถือหรือโน้ตบุ๊กของตัวเองเข้าถึงข้อมูลองค์กร องค์กรเป็นเจ้าของข้อมูลแต่พนักงานเป็นเจ้าของเครื่อง จึงต้องตกลงกันว่าจะดูแลเครื่องอย่างไร — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
ซิมม้า: ซิมโทรศัพท์ที่ลงทะเบียนในชื่อคนหนึ่งแต่ถูกคนร้ายนำไปใช้ก่อเหตุ การจัดหาหรือโฆษณาซื้อขายซิมแบบนี้มีโทษเท่ากับบัญชีม้า — ใน บัญชีม้า
ดีปเฟก (deepfake): ภาพ เสียง หรือวิดีโอที่ AI สร้างหรือดัดแปลงให้เหมือนคนจริง มีทั้งแบบสลับใบหน้าบางส่วนและสร้างใหม่ทั้งหมด ETDA เตือนว่าระบบตรวจจับยังมีข้อจำกัดและทำแบบทันทีไม่ได้ — ใน AI และดีปเฟก
เดินตามเข้าประตู (tailgating): การที่คนไม่มีสิทธิ์เดินตามพนักงานเข้าพื้นที่ควบคุมโดยไม่สแกนบัตร มักอาศัยความเกรงใจ เช่น ถือของเต็มมือแล้วขอให้ช่วยเปิดประตู — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
โดเมนเลียนแบบ: ที่อยู่เว็บที่สะกดคล้ายของจริง สลับตัวอักษร หรือเติมคำ ซึ่ง QR ปลอมมักพาไป ให้ดูตัวอย่าง URL ที่กล้องแสดงก่อนเปิด — ใน QR code ปลอม
โดเมนเลียนแบบ (lookalike domain): ชื่อเว็บที่ตั้งให้คล้ายของจริง เช่น เติมคำ เปลี่ยนตัวสะกด หรือใช้นามสกุลโดเมนแปลก ๆ เพื่อให้คนอ่านผ่าน ๆ ไม่ทันสังเกต — ใน SMS และ LINE ปลอม, ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม
ตัวจัดการรหัสผ่าน (password manager): แอปที่สร้างและจำรหัสผ่านสุ่มที่ไม่ซ้ำกันให้ทุกบัญชี และกรอกให้เฉพาะเว็บที่ถูกต้อง จึงช่วยกันฟิชชิงไปในตัว ควรเปิดการยืนยันสองขั้นที่ตัวแอปด้วย — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
โต๊ะสะอาด หน้าจอสะอาด (clear desk, clear screen): แนวปฏิบัติที่ไม่ทิ้งเอกสารลับ สื่อบันทึกข้อมูล หรือหน้าจอที่เปิดค้างไว้เมื่อไม่มีคนอยู่ เป็นหนึ่งในการควบคุมของมาตรฐาน ISO/IEC 27001:2022 — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
ถอดบทเรียน (lessons learned): ขั้นตอนหลังเหตุที่ NIST SP 800-61 Rev. 3 ให้นำสิ่งที่พบจากทุกขั้นไปปรับปรุงนโยบายและการฝึก เพื่อให้ครั้งหน้าตรวจพบและจัดการได้เร็วขึ้น — ใน เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
บริษัทจัดหางานที่มีใบอนุญาต: บริษัทที่ได้รับอนุญาตจากนายทะเบียนจัดหางานกลางให้จัดส่งคนไปทำงานต่างประเทศ ตรวจรายชื่อได้ที่ doe.go.th/ipd — ใน หลอกทำงานออนไลน์
บัญชีม้า: บัญชีธนาคารของคนอื่นที่คนโกงใช้รับเงินจากเหยื่อ แล้วโอนต่อออกไปอย่างรวดเร็วเพื่อให้ตามยาก — ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์, หลอกขายของออนไลน์, หลอกทำงานออนไลน์, บัญชีม้า, เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
เปิดเผยข้อมูลเกินจำเป็น (oversharing): การโพสต์โรงเรียน ที่อยู่ ตารางชีวิต หรือชื่อเพื่อน ซึ่งคนร้ายใช้ศึกษาเด็กก่อนทัก เพื่อให้ดูเหมือนรู้จักกันจริง — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
ผู้ควบคุมข้อมูล: องค์กรหรือบุคคลที่ตัดสินใจว่าจะเก็บและใช้ข้อมูลของคุณอย่างไร มีหน้าที่จัดมาตรการความปลอดภัยและแจ้งเหตุเมื่อข้อมูลรั่ว (มาตรา 37) — ใน ข้อมูลส่วนบุคคลและ PDPA
ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล: องค์กรที่ตัดสินใจว่าจะเก็บและใช้ข้อมูลส่วนบุคคลอย่างไร มีหน้าที่แจ้ง สคส. เมื่อเกิดเหตุละเมิดข้อมูลที่มีความเสี่ยง ภายใน 72 ชั่วโมงนับแต่ทราบเหตุ — ใน เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
พาสคีย์ (passkey): วิธีล็อกอินแบบไม่มีรหัสผ่าน ใช้คู่กุญแจที่ผูกกับเว็บที่สร้าง และปลดล็อกด้วยลายนิ้วมือ ใบหน้า หรือ PIN ของเครื่อง เซิร์ฟเวอร์ไม่มีรหัสให้ขโมย และหน้าเว็บปลอมใช้ไม่ได้ — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
พิโกไฟแนนซ์: สินเชื่อรายย่อยระดับจังหวัดที่กระทรวงการคลังอนุญาต เรียกดอกเบี้ย ค่าปรับ และค่าธรรมเนียมรวมกันได้ไม่เกิน 36% ต่อปี ตรวจรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตได้ที่ 1359.go.th — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
เพดานดอกเบี้ย: อัตราสูงสุดที่กฎหมายให้คิดได้ ผู้ให้กู้ที่ไม่ใช่สถาบันการเงินคิดได้ไม่เกิน 15% ต่อปี การเรียกเกินมีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
แพลตฟอร์มเทรดปลอม: แอปหรือเว็บที่แสดงกำไรสวยงามบนหน้าจอ แต่ตัวเลขนั้นไม่มีอยู่จริง ถอนได้เฉพาะก้อนเล็กช่วงแรกเพื่อสร้างความเชื่อ — ใน หลอกลงทุน
แพลตฟอร์มปลอม (fake interface): หน้าเว็บหรือแอปที่แสดงยอดเงินกำลังเพิ่มขึ้น แต่ถอนออกมาไม่ได้จริง ตัวเลขบนจอจึงไม่ใช่เงิน — ใน หลอกทำงานออนไลน์
ฟิชชิง (phishing): การหลอกล่อผ่านอีเมล ข้อความ โทรศัพท์ หรือโซเชียล ให้คุณกดลิงก์ เปิดไฟล์ หรือกรอกรหัสผ่านในหน้าเว็บปลอม เพื่อขโมยบัญชีหรือติดตั้งมัลแวร์ — ใน ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม
มัธยฐาน (median): ค่ากลางที่ครึ่งหนึ่งของคนเสียหายน้อยกว่าและอีกครึ่งเสียหายมากกว่า ใช้บอกว่าผู้สูงอายุเสียหาย "ต่อราย" สูงกว่าคนอายุน้อย แม้จำนวนรายจะน้อยกว่า — ใน ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
มัลแวร์ขโมยข้อมูล (infostealer): มัลแวร์ที่แอบเก็บชื่อผู้ใช้ รหัสผ่าน คุกกี้ของเบราว์เซอร์ ประวัติเว็บ และไฟล์ แล้วส่งไปรวมขายในตลาดใต้ดินเพื่อใช้ยึดบัญชี — ใน มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
มัลแวร์ (malware): ซอฟต์แวร์ที่ถูกติดตั้งโดยคุณไม่รู้ตัว เพื่อขโมยข้อมูล แสดงโฆษณา เรียกค่าไถ่ หรือเปิดทางให้โปรแกรมอันตรายตัวอื่น — ใน มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
ม้าโทรจัน (Trojan): มัลแวร์ที่ปลอมเป็นโปรแกรมปกติ แพร่เองไม่ได้ ต้องให้คุณดาวน์โหลดและเปิดก่อน แล้วจึงบันทึกการพิมพ์ ส่งรหัสผ่าน หรือให้คนร้ายควบคุมเครื่อง — ใน มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
ยืนยันผ่านช่องทางอิสระ (out-of-band verification): การตรวจสอบคำขอโดยติดต่อกลับด้วยเบอร์หรือช่องทางที่คุณรู้จักอยู่ก่อน ไม่ใช่เบอร์ ลิงก์ หรือบัญชีที่อีกฝ่ายเพิ่งให้มา — ใน Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
ร่วมรับผิดชอบ (shared responsibility): หลักตามพระราชกำหนดฉบับแก้ไข พ.ศ. 2568 ที่ให้ธนาคาร ผู้ให้บริการชำระเงิน ค่ายมือถือ และแพลตฟอร์ม ร่วมรับผิดชอบความเสียหาย เว้นแต่พิสูจน์ได้ว่าทำตามมาตรฐานแล้ว มีผลกับเหตุตั้งแต่ 13 เมษายน 2568 — ใน เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
รหัสผู้ดูแลเราเตอร์: รหัสสำหรับเข้าหน้าตั้งค่าเราเตอร์ ซึ่งต่างจากรหัส Wi-Fi ค่าจากโรงงานมักพิมพ์ไว้ใต้เครื่องและเหมือนกันทั้งรุ่น จึงต้องเปลี่ยนเป็นรหัสที่แข็งแรง — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน
ระงับธุรกรรมชั่วคราว: การที่ธนาคารหยุดเงินในบัญชีปลายทางไว้ก่อนเมื่อได้รับแจ้งว่าเป็นเงินจากการโกง ต่างจากการอายัดซึ่งต้องมีคำสั่งจากเจ้าหน้าที่ — ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์, บัญชีม้า, เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
แรนซัมแวร์ (ransomware): มัลแวร์ที่เข้ารหัสไฟล์หรือล็อกระบบจนใช้งานไม่ได้ แล้วเรียกค่าไถ่ มักเป็นเงินคริปโต เพื่อแลกกับกุญแจถอดรหัส — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
ล็อกหน้าจอ: รหัสที่ต้องใส่ก่อนใช้เครื่อง Google ระบุว่าแบบ "ไม่มี" หรือ "ปัด" ไม่ให้การป้องกันใด ๆ PIN ควรยาว 6 หลักขึ้นไป และรหัสผ่านคือตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุด — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
เลขทะเบียน อย.: เลขที่แสดงว่าผลิตภัณฑ์สุขภาพได้รับอนุญาต ตรวจสอบได้ที่ระบบค้นหาของ อย. ก่อนซื้อยาหรืออาหารเสริมที่โฆษณาทางออนไลน์ — ใน ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
วงเงินโอนต่อวัน: ยอดสูงสุดที่แอปธนาคารยอมให้โอนออกในหนึ่งวัน ตั้งให้ต่ำพอใช้เพื่อจำกัดความเสียหายและซื้อเวลาให้ได้คิด — ใน ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
วลีรหัสผ่านแบบสามคำสุ่ม (passphrase): รหัสผ่านที่สร้างจากคำสามคำที่ไม่เกี่ยวกัน ยาวพอ แปลกพอ และจำได้ เป็นวิธีที่ NCSC แนะนำประชาชน ส่วนการแทนตัวอักษรด้วยตัวเลขอย่าง o เป็น 0 ไม่ช่วยเพราะคนร้ายรู้ทริกนี้ — ใน รหัสผ่าน MFA และพาสคีย์
วัฒนธรรมรายงานโดยไม่ตำหนิ (no-blame reporting): แนวทางที่องค์กรทำให้การรายงานเหตุง่าย เร็ว มีคำตอบกลับ และยืนยันว่าคนที่รายงานจะไม่ถูกลงโทษ เพื่อให้รู้ปัญหาเร็วขึ้น — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
วิศวกรรมสังคม (social engineering): ความพยายามหลอกให้คนเปิดเผยข้อมูล เช่น รหัสผ่าน หรือทำบางอย่างที่เปิดทางให้โจมตีระบบ โดยใช้ทักษะทางสังคมแทนการเจาะทางเทคนิค — ใน Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
ศปอท. 1441 (เดิมคือ AOC 1441): ศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี รับแจ้งเหตุและประสานระงับบัญชีปลายทางตลอด 24 ชั่วโมง เปิดให้บริการตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2566 — ใน เมื่อเกิดเหตุ ทำอะไรก่อน
ศูนย์ AOC 1441: ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ของภาครัฐ โทร 1441 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้ระงับบัญชีปลายทางที่รับเงินโกง — ใน แก๊งคอลเซ็นเตอร์
ส่งผิดผู้รับ (misdelivery): การส่งอีเมลหรือเอกสารไปยังคนที่ไม่ควรได้รับ มักเกิดจากระบบเติมชื่อผู้รับอัตโนมัติหรือแนบไฟล์ผิด เป็นประเภทเหตุข้อมูลรั่วที่ถูกรายงานมากที่สุดในสหราชอาณาจักร — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
สติกเกอร์แปะทับ (QR overlay): การเอา QR ของคนโกงแปะทับ QR ของจริงที่ร้านค้า จุดจอดรถ หรือป้ายสาธารณะ ทำให้เงินเข้าบัญชีคนโกงโดยลูกค้าและร้านไม่รู้ — ใน QR code ปลอม
สมิชชิงและวิชชิง (smishing, vishing): ฟิชชิงที่มาทาง SMS เรียกว่าสมิชชิง มาทางโทรศัพท์เรียกว่าวิชชิง ซึ่งเบอร์โทรเข้าปลอมได้ผ่านระบบโทรผ่านอินเทอร์เน็ต — ใน ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม
สลิปปลอมและตั้งโอนล่วงหน้า: ภาพสลิปที่ถูกตัดต่อ หรือสลิปจริงจากการตั้งโอนล่วงหน้าที่ยกเลิกได้ภายหลัง ทั้งสองแบบแปลว่าเงินยังไม่เข้าบัญชีผู้ขาย — ใน หลอกขายของออนไลน์
สำเนาสำรองออฟไลน์: สำเนาที่ไม่ได้เชื่อมต่อกับเครื่องหรือเครือข่ายตลอดเวลา เช่น ฮาร์ดดิสก์ที่ถอดเก็บ NCSC ย้ำว่าอย่าเสียบอุปกรณ์สำรองค้างไว้ และสแกนก่อนกู้คืน — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
สิทธิ์การเข้าถึงพิเศษ (accessibility service): สิทธิ์ที่ออกแบบไว้ช่วยผู้พิการ ให้แอปอ่านหน้าจอและกดแทนผู้ใช้ได้ แอปดูดเงินรุ่นที่ 2 และ 3 ใช้สิทธิ์นี้ควบคุมเครื่องและกดโอนเงินแทนคุณ — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง
สิทธิ์การเข้าถึง (permission): การอนุญาตให้แอปอ่านข้อมูลในเครื่อง เช่น รายชื่อผู้ติดต่อ รูปภาพ ตำแหน่ง ซึ่ง Google Play ห้ามแอปสินเชื่อส่วนบุคคลขอใช้ — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
สิทธิ์แอป (permissions): การอนุญาตให้แอปเข้าถึงกล้อง ไมค์ ตำแหน่ง รายชื่อ หรือ SMS CISA แนะนำให้ให้สิทธิ์เท่าที่จำเป็น และอนุญาตตำแหน่งเฉพาะ "ขณะใช้แอป" — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกำกับ: สินเชื่อสำหรับบุคคลธรรมดาที่ไม่มีหลักประกัน ซึ่ง ธปท. กำกับให้คิดดอกเบี้ยและค่าธรรมเนียมรวมกันไม่เกิน 25% ต่อปี แบบลดต้นลดดอก — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
สีบัญชีม้า: ระดับที่ธนาคารใช้แบ่งบัญชีต้องสงสัย ม้าดำคือรายชื่อผู้กระทำผิดจาก ปปง. ม้าเทาคือมีผู้เสียหายแจ้งแล้ว ส่วนม้าน้ำตาลคือธนาคารสงสัยเอง — ใน บัญชีม้า
หน้าล็อกอิน Wi-Fi (captive portal): หน้าเว็บที่เด้งขึ้นมาก่อนใช้เน็ตฟรี ของจริงมักให้กดยอมรับเงื่อนไขหรือใส่รหัสจากร้าน ของปลอมจะขอให้ล็อกอินด้วยอีเมลหรือบัญชีโซเชียลเพื่อเก็บรหัสผ่าน — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน
หลอกเก็บค่าธรรมเนียมก่อนปล่อยกู้ (advance-fee loan scam): กลโกงที่สัญญาว่าจะให้กู้แน่นอนไม่ว่าประวัติเครดิตจะเป็นอย่างไร แล้วเรียกเก็บเงินล่วงหน้าในชื่อค่าดำเนินการ ค่าประกัน หรือค่าค้ำประกัน โดยไม่เคยปล่อยเงินกู้ — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
หลัก 3-2-1: เก็บข้อมูล 3 สำเนา บน 2 ชนิดสื่อหรือ 2 ที่เก็บ และอย่างน้อย 1 สำเนาอยู่นอกสถานที่หรือออฟไลน์ เผยแพร่โดย US-CERT ซึ่งอ้างอิงหนังสือของ Peter Krogh — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
แอดมินปลอม: บัญชีที่อ้างเป็นผู้ดูแลเกม ขอรหัสผ่านเพื่อ "ยืนยันบัญชี" หรือแจกของฟรี แล้วยึดบัญชีหรือซื้อไอเทมผ่านบัตรที่ผูกไว้ — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ (impersonation): การโทรหรือส่งข้อความอ้างเป็นตำรวจ กรมบัญชีกลาง การไฟฟ้า ไปรษณีย์ หรือธนาคาร เพื่อข่มขู่หรือเสนอสิทธิ์ แล้วให้โอนเงินหรือติดตั้งแอป เป็นหนึ่งใน 7 ภัยที่กรมกิจการผู้สูงอายุเตือน — ใน ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
แอปดูดเงิน: แอปปลอมที่หลอกให้ติดตั้ง แล้วเปิดทางให้คนร้ายเข้าถึงหรือควบคุมเครื่องและแอปธนาคาร จนทำธุรกรรมแทนคุณได้ ธปท. เรียกภัยนี้ว่าการสวมรอยทำธุรกรรมแทนผู้ใช้บริการ — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง, ผู้สูงอายุกับภัยออนไลน์
ไอทีเงา (Shadow IT): เครื่องมือที่พนักงานใช้ทำงานโดยองค์กรไม่รู้หรือไม่อนุมัติ เช่น คลาวด์ส่วนตัว แอปแชตส่วนตัว หรือแชตบอต AI ที่ป้อนข้อมูลองค์กรเข้าไป — ใน ความปลอดภัยในที่ทำงาน
Activation Lock: การล็อกที่ผูกเครื่องกับบัญชีของคุณ ทำให้คนอื่นล้างเครื่องไปใช้หรือขายต่อไม่ได้ Apple เตือนว่าถ้าลบเครื่องออกจากบัญชี Find My ล็อกนี้จะหายไป — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
BEC (Business Email Compromise): การแอบอ้างเป็นผู้บริหารหรือคู่ค้าทางอีเมลเพื่อสั่งโอนเงินหรือเปลี่ยนบัญชีรับเงิน ปี 2025 FBI รับแจ้งความเสียหายกว่า 3 พันล้านดอลลาร์ — ใน ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม, Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
Central Fraud Registry (CFR): ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลบัญชีและบุคคลต้องสงสัยข้ามธนาคาร เริ่มใช้ 1 สิงหาคม 2567 ทำให้บัญชีม้าถูกระงับพร้อมกันทุกธนาคาร — ใน บัญชีม้า
ClickFix: กลโกงที่หน้าเว็บหรือป๊อปอัปอ้างว่าต้อง "แก้ปัญหา" หรือ "ยืนยันว่าเป็นมนุษย์" โดยให้ผู้ใช้กดปุ่มคีย์บอร์ดและวางข้อความลงไปเอง ซึ่งที่จริงคือการสั่งติดตั้งมัลแวร์ด้วยมือตัวเอง — ใน Social engineering หลอกด้วยจิตวิทยา
ClickFix (อัปเดตปลอม/CAPTCHA ปลอม): หน้าเว็บหลอกที่อ้างว่าต้อง "แก้ปัญหา" หรือ "ยืนยันว่าไม่ใช่บอท" โดยให้ผู้ใช้คัดลอกและวางคำสั่งลงเครื่องเอง ทำให้หลบเครื่องมือป้องกันอัตโนมัติบางตัว — ใน มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
Cyber Scammer Shield: เครื่องมือของ ThaiCERT ให้วาง SMS หรือลิงก์ที่สงสัยเพื่อประเมินความเสี่ยงก่อนคลิก ผลเป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่คำตัดสินสุดท้าย — ใน SMS และ LINE ปลอม
Evil twin (เครือข่ายแฝด): จุดปล่อยสัญญาณ Wi-Fi ของคนร้ายที่ตั้งชื่อเหมือนหรือคล้ายของจริง เพื่อให้คนเชื่อมต่อแล้วดักหรือแก้ไขข้อมูลที่วิ่งผ่าน วิธีเดียวที่รู้แน่ว่าอันไหนของจริงคือถามเจ้าของสถานที่ — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน
Find My / Find Hub: ฟีเจอร์ตามหาเครื่องของ Apple และ Google ที่ใช้ดูตำแหน่ง ล็อกเครื่อง แสดงข้อความ และลบข้อมูลจากระยะไกล ต้องเปิดไว้ก่อนเครื่องหายและเครื่องต้องมีไฟกับอินเทอร์เน็ต — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
Google Play Protect: ระบบของ Android ที่สแกนแอปจากแหล่งอื่น และอาจบล็อกการติดตั้งแอปที่ขอสิทธิ์อ่อนไหว เช่น อ่าน SMS อ่านการแจ้งเตือน หรือควบคุมเครื่องผ่านการเข้าถึงพิเศษ — ใน แอปดูดเงินและแอปควบคุมเครื่อง, มัลแวร์ ไวรัส และแอปปลอม
HR-03: รหัสรายชื่อบุคคลเสี่ยงสูงของ ปปง. ธนาคารจะจำกัดช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ของคนในรายชื่อ แต่ยังทำธุรกรรมแบบพบหน้าและไปชี้แจงได้ — ใน บัญชีม้า
HTTPS และรูปกุญแจ: การเข้ารหัสระหว่างเครื่องคุณกับเว็บไซต์ ทำให้คนที่ดักฟังบนเครือข่ายอ่านรหัสผ่านหรือข้อมูลไม่ได้ แต่ไม่ได้รับรองว่าเว็บนั้นไม่ใช่ของคนร้าย — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน
Investor Alert: รายชื่อบุคคล เพจ และเว็บที่ ก.ล.ต. ประกาศว่าไม่ใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับ มีถึง 8,975 รายการ ณ เดือนตุลาคม 2569 — ใน หลอกลงทุน
LINE Official Account (OA): บัญชี LINE สำหรับธุรกิจและหน่วยงาน มีโล่สีเขียว (Premium) สีน้ำเงิน (Verified ที่ LINE รับรองแล้ว) หรือสีเทา (ยังไม่รับรอง ใครก็สร้างได้) — ใน SMS และ LINE ปลอม
Love bombing: การทุ่มคำรัก วางแผนอนาคต และให้ความสนใจอย่างท่วมท้นตั้งแต่ไม่กี่วันแรก เพื่อให้คุณผูกพันเร็วจนไม่ทันสงสัย — ใน หลอกให้รัก
Mark as Lost (โหมดสูญหาย): คำสั่งล็อกเครื่องที่หายด้วยรหัสผ่าน พร้อมแสดงข้อความติดต่อบนหน้าจอ ใช้ได้ทั้ง iPhone และ Android และเป็นสิ่งแรกที่ควรทำเมื่อเครื่องหาย — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
MFA ที่ทนฟิชชิง (phishing-resistant MFA): การยืนยันตัวตนแบบ FIDO หรือพาสคีย์ ที่ผูกกับเว็บจริง ทำให้หน้าเว็บปลอมขอรหัสไปใช้ต่อไม่ได้ ต่างจากรหัส OTP ที่หลอกให้กรอกได้ — ใน ฟิชชิง อีเมลและเว็บปลอม
No More Ransom: โครงการของตำรวจเนเธอร์แลนด์ Europol และบริษัทความปลอดภัย ที่รวบรวมเครื่องมือถอดรหัสฟรีสำหรับแรนซัมแวร์บางสายพันธุ์ NCSC แนะนำให้ตรวจที่นี่ก่อนคิดเรื่องจ่าย — ใน แรนซัมแวร์และการสำรองข้อมูล
OTP: รหัสใช้ครั้งเดียวที่ธนาคารส่งมาให้คุณกดยืนยันรายการเอง ธนาคารห้ามขอรหัสนี้ผ่านลิงก์ และไม่มีพนักงานหน่วยงานใดต้องการรหัสนี้จากคุณ — ใน SMS และ LINE ปลอม
Pig butchering (หลอกขุนหมู): การสร้างความไว้ใจหรือความสัมพันธ์ก่อน แล้วค่อยชวนลงทุนในแพลตฟอร์มปลอม เหมือนขุนหมูให้อ้วนก่อนเชือด — ใน หลอกลงทุน, หลอกให้รัก
Quishing (QR phishing): การหลอกลวงด้วย QR code ที่พาไปเว็บปลอมเพื่อขโมยรหัสหรือข้อมูล หรือให้ติดตั้งโปรแกรมอันตราย จุดอ่อนคือ QR ไม่แสดงปลายทางก่อนสแกน — ใน QR code ปลอม
Recovery scam: การหลอกซ้ำโดยอ้างเป็นทนาย หน่วยงาน หรือบริษัทที่ช่วยทวงเงินคืนได้ แล้วเก็บค่าดำเนินการจากเหยื่อที่เพิ่งสูญเงิน — ใน หลอกลงทุน
Romance scam (หลอกให้รัก): การสร้างตัวตนปลอมบนแอปหาคู่หรือโซเชียล เร่งสร้างความสัมพันธ์และความไว้ใจ แล้วใช้ความสัมพันธ์นั้นขอเงินหรือชวนลงทุน — ใน หลอกให้รัก
SEC Check First: แอปและเว็บของ ก.ล.ต. สำหรับค้นชื่อบุคคล บริษัท หรือผลิตภัณฑ์ว่าได้รับใบอนุญาตหรือไม่ ใช้ได้ผ่านแอป Cyber Check ของตำรวจไซเบอร์ด้วย — ใน หลอกลงทุน
Sextortion: การข่มขู่จะเผยแพร่ภาพลับที่ได้จากช่วงสนิทสนม เพื่อเรียกเงิน FTC พบว่าบางกรณีของหลอกให้รักจบแบบนี้ — ใน หลอกให้รัก
Shadow AI: การที่พนักงานใช้เครื่องมือ AI สาธารณะกับข้อมูลงานโดยองค์กรไม่รู้ ข้อมูลที่พิมพ์เข้าไปอาจถูกเก็บหรือใช้ฝึกระบบ และรั่วไหลได้ — ใน AI และดีปเฟก
Smishing (SMS phishing): การหลอกลวงผ่าน SMS ที่แนบลิงก์ไปเว็บปลอม เบอร์โทร หรือไฟล์ โดยชื่อผู้ส่งและเบอร์ที่โชว์ปลอมแปลงได้ — ใน SMS และ LINE ปลอม
SpyLoan: ชื่อเรียกกลุ่มแอปเงินกู้ปลอมบน Android ที่เก็บรายชื่อผู้ติดต่อ ประวัติโทร และรูปภาพของผู้ใช้ แล้วนำไปข่มขู่กรรโชก ThaiCERT แจ้งเตือนเมื่อปี 2566 — ใน หลอกกู้เงินและแอปเงินกู้ปลอม
Stolen Device Protection: ฟีเจอร์ iPhone ตั้งแต่ iOS 17.3 ที่บังคับใช้สแกนหน้าหรือนิ้ว (ใช้รหัสผ่านแทนไม่ได้) เมื่อดูรหัสผ่านที่เซฟไว้ และหน่วงเวลา 1 ชั่วโมงก่อนเปลี่ยนรหัสบัญชี เมื่ออยู่นอกสถานที่คุ้นเคย — ใน ความปลอดภัยมือถือและอุปกรณ์
Take It Down: เครื่องมือของ NCMEC ที่ช่วยให้ผู้เยาว์ขอให้แพลตฟอร์มที่ร่วมโครงการลบหรือกันไม่ให้ภาพของตนถูกเผยแพร่ โดยไม่ต้องส่งภาพให้ใครดู — ใน เด็กและวัยรุ่นออนไลน์
task scam (หลอกทำภารกิจ): งานออนไลน์ที่จ่ายเงินเล็กน้อยให้ก่อน แล้วให้เหยื่อโอนเงินของตัวเองเพื่อ "ปลดล็อก" งานชุดถัดไป สุดท้ายถอนเงินไม่ได้ — ใน หลอกทำงานออนไลน์
Thai QR Payment: มาตรฐาน QR ชำระเงินของไทยที่ ธปท. พัฒนาร่วมกับสถาบันการเงิน ให้ร้านรับเงินจากแอปธนาคารใดก็ได้ และผู้จ่ายต้องตรวจยอดและชื่อผู้รับก่อนยืนยัน — ใน QR code ปลอม
VPN: อุโมงค์เข้ารหัสที่ส่งข้อมูลทั้งหมดของเครื่องผ่านเซิร์ฟเวอร์ตัวกลาง ช่วยป้องกันการดักและการโจมตีในวงแลนเดียวกัน แต่คุ้มครองเฉพาะข้อมูลที่วิ่งผ่านอุโมงค์ และตัว VPN เองต้องอัปเดตเสมอ — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน
WPA2 / WPA3: มาตรฐานการเข้ารหัส Wi-Fi WPA3 เป็นรุ่นใหม่ที่บังคับใช้กับอุปกรณ์ที่ได้รับการรับรอง และเพิ่มการป้องกันการเดารหัสผ่าน ส่วน WEP และ WPA รุ่นแรกล้าสมัยแล้ว — ใน Wi-Fi สาธารณะและเราเตอร์บ้าน